Τοξική λάσπη στην Ουγγαρία του ΔΝΤ
  Πέμπτη, 14 Οκτ 2010      18:33      0

Τοξική λάσπη στην Ουγγαρία του ΔΝΤ

Θυμίζει τις μεγάλες καταστροφές των τελευταίων δεκαετιών. Τσέρνομπιλ, Μποπάλ…

Στην Ουγγαρία, είναι η δεύτερη πρόσφατη μεγάλη καταστροφή μετά την οικονομική κατάρρευση και το ΔΝΤ. Η κόκκινη λάσπη που έχει καλύψει τα πάντα σε μεγάλη ακτίνα στην περιοχή όπου βρίσκεται το εργοστάσιο αλουμινίου είναι τόσο τοξική, όσο περίπου και η οικονομική ύφεση στην οποία έχει βυθιστεί η χώρα. Η κυβέρνηση του Βίκτορ Ορμπάν δείχνει αποφασισμένη να τηρήσει σκληρή στάση απέναντι στους υπευθύνους – ανάλογη με το πρόσωπο που έδειξε απέναντι στο ΔΝΤ. Όχι μόνο διέταξε τη σύλληψη του διευθυντή του εργοστασίου, αλλά ανακοίνωσε την προσωρινή εθνικοποίηση της μεγάλης βιομηχανικής μονάδας MAL στην Άζκα, από την οποία ξεχύθηκε η κόκκινη λυματολάσπη σαν χείμαρρος, προκαλώντας το θάνατο 7 ανθρώπων και καταστρέφοντας τέσσερα χωριά.

Δείγμα της νέας εποχής της ανοιχτής αγοράς στην Ουγγαρία, η εταιρεία παραγωγής του ουγγρικού αλουμινίου MAL ιδρύθηκε το 1995 και κατατάσσεται 53η στον κόσμο στον τομέα της. Οι τρεις εγκαταστάσεις αλουμινίου αποκτήθηκαν μετά την πώληση κρατικών εταιρειών σε ιδιώτες και η MAL έχει πλέον μετοχές σε εταιρείες αλουμινίου σε άλλες βαλκανικές χώρες και επιχειρήσεις στη δυτική Ευρώπη, όπου εξάγεται το 75% των προϊόντων της.

Η αναγγελία του Ορμπάν για κρατικό έλεγχο στο εργοστάσιο προκαλεί έκπληξη, αλλά ο Ούγγρος πρωθυπουργός έχει συνηθίσει να ξαφνιάζει. Το καλοκαίρι μίλησε ανοιχτά για την κακή κατάσταση της οικονομίας και την πιθανότητα χρεοκοπίας, αλλά αρνήθηκε να λάβει νέα μέτρα λιτότητας παρά τις πιέσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Αντί να συμμορφωθεί προς τις επιταγές του ΔΝΤ, ανάγκασε το κλιμάκιο των ελεγκτών, που βρισκόταν στη χώρα για να εξετάσει τις συνθήκες πριν από την έκδοση της δεύτερης δόσης του δανείου, να αποχωρήσει.

Αντί για νέα μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής, η ουγγρική κυβέρνηση πρότεινε τη φορολόγηση των τραπεζών, που άφησε άφωνους όλους τους αρμόδιους του διεθνούς τραπεζικού συστήματος. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο διεμήνυσε ότι η Βουδαπέστη δεν θα λάβει το υπόλοιπο δάνειο, γιατί δεν έχει επιτύχει τους πρώτους στόχους για τη μείωση του ελλείμματος του προϋπολογισμού κάτω από το 3% μέχρι το 2011. Στη συνέχεια όμως το ΔΝΤ ανασκεύασε, λέγοντας ότι θα παραχωρήσει το δεύτερο τμήμα του δανείου προς την Ουγγαρία.

Η χώρα προσέφυγε στο ΔΝΤ το Νοέμβριο του 2008. Ο οργανισμός ενέκρινε βοήθεια ύψους 20 δις ευρώ προς την Ουγγαρία, ζητώντας σκληρά μέτρα. Η πρώην σοσιαλιστική κυβέρνηση προχώρησε σε σκληρά μέτρα –περικόπτοντας μισθούς, συντάξεις κ.λπ.– και κέρδισε τα εύσημα του ΔΝΤ αλλά όχι των πολιτών. Η οικονομία συρρικνώθηκε κατά 6,3% το 2009, η ανεργία έφτασε στο 11% και η σοσιαλιστική κυβέρνηση γνώρισε την ήττα στις εκλογές της άνοιξης από το κεντροδεξιό κόμμα Fidesz του Βίκτορ Ορμπάν, που ήρθε ως σωτήρας και παραμένει προς το παρόν πολύ δημοφιλής. Μέχρι στιγμής, η Ουγγαρία έχει λάβει το πρώτο πακέτο της βοήθειας, ύψους 8,34 δις ευρώ.

Η ουγγρική κυβέρνηση έχει, πάντως, ξεκαθαρίσει ότι δεν θα υπογράψει νέα συμφωνία για δάνειο από το ΔΝΤ. Ο υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου και υπεύθυνος για δημοσιονομικά ζητήματα Μιχάλι Βάργκα επέστρεψε τη Δευτέρα από την ετήσια σύνοδο του ΔΝΤ στην Ουάσιγκτον αισιόδοξος ότι η χώρα του θα επιτύχει τους στόχους μείωσης του ελλείμματος.

 

Μεγάλη περιβαλλοντική καταστροφή

και φόβοι

Στην Ουγγαρία του ΔΝΤ, η τεράστια περιβαλλοντική καταστροφή που προξένησε το εργοστάσιο αλουμινίου είναι το κερασάκι στην τούρτα. Εκατοντάδες φτωχοί κάτοικοι υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν τα υπάρχοντά τους και να απομακρυνθούν από τα χωριά που βρίσκονται στην περιοχή της Άζκα, ενώ η εταιρεία –από τις πιο κερδοφόρες στη χώρα– υποσχέθηκε την άμεση καταβολή 360 ευρώ στον κάθε πληγέντα! Ο καθαρισμός της περιοχής θα διαρκέσει πάνω από ένα χρόνο και η οικονομική καταστροφή είναι ανυπολόγιστη, καθώς δεκάδες χιλιάδες στρέμματα γης δεν θα πρέπει να καλλιεργηθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Εκπρόσωποι της Greenpeace προειδοποιούν ότι οι εκτάσεις αγροτικής γης που έχουν μολυνθεί από την τοξική λάσπη εμφανίζουν ασυνήθιστα υψηλές συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων: 50 τόνους αρσενικού, 300 τόνους χρωμίου και μισό τόνο υδραργύρου.

Η MAL, ωστόσο, εμμένει στην ιστοσελίδα της ότι η κόκκινη λάσπη δεν κατατάσσεται στα απόβλητα σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφαλείας της Ένωσης και δεν υπήρχε τίποτα που θα μπορούσε να προειδοποιήσει τους υπεύθυνους για να αποτραπεί η καταστροφή, καθώς οι δεξαμενές του εργοστασίου είχαν ελεγχθεί. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις όμως τονίζουν ότι η δεξαμενή είχε υπερφορτωθεί. Περισσότερα από 700.000 κυβικά μέτρα κόκκινης λυματολάσπης διέρρευσαν από το εργοστάσιο, όπου έχουν αποθηκευτεί τοξικά λύματα 50 ετών.

Οι ουγγρικές Αρχές φοβούνται δεύτερο κύμα τοξικής λάσπης, καθώς και η δεύτερη μεγάλη δεξαμενή λυμάτων του εργοστασίου, όπου συγκεντρώνονται τα κατάλοιπα της επεξεργασίας του βωξίτη για την κατασκευή αλουμινίου, έχει εμφανίσει ρωγμές. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έστειλε ειδικούς στην περιοχή της καταστροφής, υπό το φόβο νέας διαρροής, και έχει τεθεί σε επιφυλακή για την εφιαλτική πιθανότητα να μολυνθεί ο Δούναβης. Ήδη, οι παραπόταμοί του Ράμπα και Μαρτσάλ θεωρούνται προσωρινά «νεκροί». Ένας επιπλέον παράγοντας κινδύνου για την υγεία των κατοίκων της περιοχής και για το οικοσύστημα της περιοχής είναι η μεταφορά της σκόνης, όταν θα αρχίσει να αποξηραίνεται η κόκκινη λάσπη. 

 

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Επίκαιρα: 14/10/10

ΣΧΟΛΙΑ