Το καρτέλ της διαφήμισης – Πώς συνεχίζουν να μοιράζουν δεκάδες
εκατομμύρια στα συστημικά ΜΜΕ
  Παρασκευή, 20 Μάι 2016      17:44      0

Το καρτέλ της διαφήμισης – Πώς συνεχίζουν να μοιράζουν δεκάδες εκατομμύρια στα συστημικά ΜΜΕ

Στο σύνολό τους οι εταιρείες συμφερόντων οικογενείας Αλαφούζου πήραν από 3.390.200 ευρώ...

Αν ισχύει το ότι «μονάχα η πραγματικότητα μπορεί να μας δείξει πώς την πραγματικότητα ν’ αλλάξουμε», τότε η δημοσίευση των λιστών με τη διαφημιστική δαπάνη των πέντε τραπεζών (Εθνική, Πειραιώς, Alpha, Eurobank και Αττικής) στα ΜΜΕ για το 2015 δείχνει επακριβώς τον δρόμο για να αλλάξουν τα πράγματα πάραυτα, ούτως ώστε και η διανομή της τραπεζικής διαφημιστικής πίτας να είναι δικαιότερη και να εγγυάται τόσο τον υγιή ανταγωνισμό των Μέσων όσο και την κατά το δυνατόν αντικειμενική ενημέρωση των Ελλήνων πολιτών.

Με τον νόμο Δραγασάκη για την υποχρεωτική δημοσιοποίηση από τις τράπεζες της διαφημιστικής τους δαπάνης άνοιξε ο δρόμος. Ωστόσο, η απόσταση που πρέπει να διανυθεί είναι μεγάλη για να μπορέσει κάποια στιγμή να ειπωθεί ότι στη «συναλλαγή» τραπεζών - ΜΜΕ επικρατεί καθεστώς ισονομίας και δικαιοσύνης. Μέχρι τότε ο κάθε πολίτης έχει το δικαίωμα να αγανακτεί και να θέτει το ερώτημα περί χειραγώγησης της κοινής γνώμης μέσω ελεγχόμενης ενημέρωσης που προέρχεται από πληρωμένες καταχωρίσεις. Και κάθε Μέσο που αποκλείεται από τη χρηματοδότηση των τραπεζών έχει δικαίωμα να φωνάζει ότι επιδιώκεται η φίμωσή του από πολιτικούς και επιχειρηματικούς κύκλους.

Γιατί η αλήθεια είναι ότι το τοπίο στον Τύπο, όπως προβάλλει και μέσα από τους δημοσιευμένους καταλόγους των τραπεζών, μόνο καθαρό δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Όταν ακόμη και σήμερα, με εκπεφρασμένη την πρόθεση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ να χτυπήσει τη διαπλοκή στα ΜΜΕ, πέντε συστημικά μαγαζιά νέμονται το 70% της τραπεζικής διαφήμισης. Όταν έντυπα με χαμηλή αναγνωρισιμότητα και ακόμα πιο χαμηλή κυκλοφορία απολαμβάνουν μεγάλο μερίδιο από την τραπεζική πίτα. Όταν «ενημερωτικές» ιστοσελίδες με θολό ιδιοκτησιακό καθεστώς, με έδρες διαμερίσματα και με προσωπικό δυο τρεις «ερασιτέχνες της γραφής», αλλά με σαφή σκοπό τη διεκπεραίωση συμβολαίων πολιτικών θανάτων, φιγουράρουν στους καταλόγους ως κατεξοχήν ευνοημένοι. Όταν επαρχιακές εφημερίδες βρίσκονται στα «ψηλά» των τραπεζικών προτιμήσεων και άλλες βλέπουν διαφήμιση «με το κιάλι».

Πολλές εταιρείες, ένας εργοδότης

Οι μεγάλοι παίκτες της μιντιακής αγοράς έχουν βρει έναν πολύ απλό τρόπο για να μεγιστοποιήσουν το κομμάτι τους από την τραπεζική διαφήμιση: το «σπάσιμο» της μίας και αποκλειστικής ενημερωτικής δραστηριότητάς τους σε εταιρείες-«υπομάγαζα», με το καθένα εξ αυτών να ζητά –και κυρίως να παίρνει– ξεχωριστά διαφήμιση από την ίδια τράπεζα! Δηλαδή ένας εκδοτικός οργανισμός μπορεί να ζητά διαφήμιση και για την καθημερινή του έκδοση και για την κυριακάτικη και για το site και για το περιοδικό που έχει ένθετο στο κυριακάτικο φύλλο.

Υπ’ αυτό το πρίσμα, και οι μέχρι τώρα υπολογισμοί που δημοσιεύτηκαν έχουν κενά. Για παράδειγμα, στο ταμείο του συγκροτήματος Καθημερινή - ΣΚΑΪ εισέρευσε χρήμα από τραπεζικές διαφημίσεις μέσω της «Ειδήσεις Ντοτ Κομ Σκάι», της «Εξερευνητής-Εξπλόρερ», της «Καθημερινές Εκδόσεις», της «Ραδιοφωνικές και Τηλεπικοινωναικές Επιχειρήσεις», αλλά στον «οικογενειακό» κορβανά συμμετείχαν κι άλλες εταιρείες, όπως η «Μελωδία ΑΕ». Στο σύνολό τους οι εταιρείες συμφερόντων οικογενείας Αλαφούζου πήραν από την τράπεζα Πειραιώς 1.184.000 ευρώ περίπου, από την Εθνική Τράπεζα 617.000 ευρώ περίπου, από την Alpha 837.500 ευρώ, από τη Eurobank 684.000 περίπου και από τη μικρή Attika Bank μόλις 67.700 ευρώ. Σύνολο: 3.390.200 ευρώ.

Στο ίδιο πνεύμα και οι εκδόσεις του Πρώτου Θέματος, που, πέραν της μητρικής και των συνδεδεμένων sites, τραπεζική διαφήμιση πήρε για το 2015 και το olivemagazine.gr, το site της κουζίνας του Ομίλου. Γιατί έχει νόημα κάπου μεταξύ Ψυχούλη, Σκαρμούτσου και συνταγών για κιμάδες να περνά και μια διαφήμιση της Alpha Bank!

Πολύ μεγάλο μερίδιο από την τραπεζική πίτα πήρε και ο ΔΟΛ, καθώς στους δημοσιευμένους καταλόγους εμφανίζονται όλες οι εταιρείες του (Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη ΑΕ, ΔΟΛ Digital ΑΕ, Ραδιοφωνικές Επιχειρήσεις Βήμα FM), με αρκετές, βέβαια, εκδόσεις και ιστότοπους. Στο ίδιο μονοπάτι και η Real Media Group (Real News, Real FM, real.gr, enikos.gr, enoikonomia κ.ά.), η οποία έλαβε τραπεζικές καταχωρίσεις για την κυριακάτικη εφημερίδα, το ραδιόφωνο και τα ενημερωτικά sites της.

Το 70% της τραπεζικής διαφήμισης στις «πέντε αδελφές»

Τους παραδοσιακούς παίκτες στον χώρο (ΔΟΛ, Πήγασος-Έθνος και Καθημερινή-ΣΚΑΪ) συναντούν οι δύο ανερχόμενες δυνάμεις του Πρώτου Θέματος και της Real Media Group. Στους πέντε ομίλους μοιράστηκε περίπου το 70% της τραπεζικής διαφήμισης σε έντυπο και διαδικτυακό Τύπο μέσω δεκάδων εταιρειών τους. Οι πέντε μεγάλοι μιντιακοί όμιλοι με παρουσία στην έντυπη ενημέρωση, στο ραδιόφωνο και στο Διαδίκτυο αλλά και με συμμετοχή σε εκδόσεις και τηλεόραση κατέχουν τα πρωτεία σε όλους τους τομείς και νιώθουν να απειλούνται μόνο στο κομμάτι του Διαδικτύου, όπου τα πράγματα μέχρι τώρα –και μέχρι να θεσμοθετηθεί το περιβόητο Μητρώο Διαδικτύου που έχει εξαγγείλει ο υπουργός Επικρατείας Νίκος Παππάς– είναι χαοτικά. Οι υψηλές κυκλοφορίες των κυριακάτικων εκδόσεών τους τούς μοίρασαν περίπου 9 εκατ. ευρώ για το 2015 από τις τράπεζες. Στο Πρώτο Θέμα 2,54 εκατ. ευρώ, στις εφημερίδες του ΔΟΛ 2,34 εκατ. ευρώ, στο Έθνος και την Ημερησία περίπου 1,9 εκατ. ευρώ, στην Καθημερινή 1,35 εκατ. ευρώ και στη Realnews 1,165 εκατ. ευρώ περίπου.

Σε ό,τι αφορά στους τηλεοπτικούς σταθμούς, το ψυχορραγόν MEGA έλαβε 439.447 ευρώ από την Εθνική, 492.852 ευρώ από τη Eurobank, 428.000 ευρώ από την Alpha Bank, 17.000 ευρώ από την Attika Bank και 626.000 ευρώ από την Πειραιώς – σύνολο: 2.000.700 ευρώ. Ο ΑΝΤ1 πήρε 435.000 ευρώ από την Εθνική, 510.000 ευρώ από τη Eurobank, 294.190 από την Alpha, 991.000 ευρώ από την Πειραιώς και 19.860 από την Τράπεζα Αττικής, δηλαδή 2,25 εκατ. ευρώ στη σούμα. Ο ALPHA (τηλεόραση και ραδιόφωνο) εισέπραξε από την Εθνική 395.000 ευρώ περίπου, 510.000 ευρώ από τη Eurobank, 139.000 ευρώ από την Alpha Bank, 587.000 ευρώ από την Πειραιώς και 20.000 ευρώ από την Attika Bank (σύνολο 1,651 εκατ. ευρώ), ενώ το Star πήρε 268.342 ευρώ από την Εθνική, 271.580 ευρώ από τη Eurobank, 73.000 ευρώ από την Alpha Bank, 294.000 ευρώ από την Πειραιώς και μόλις 8.000 ευρώ από την Attika, δηλαδή 914.000 ευρώ.

Σε Διαδίκτυο και επαρχία το ενδιαφέρον

Μεγάλο ήταν το ενδιαφέρον των τραπεζών να διαφημιστούν σε sites και στην επαρχία. Όχι όμως παντού, αλλά σε συγκεκριμένα «μαγαζιά». Κι όπου υπάρχουν πολλά «hits» και μοναδικοί χρήστες γίνεται αντιληπτό, όταν όμως αυτά δεν υπάρχουν, αλλά, αντίθετα, υπάρχει στρατευμένη δημοσιογραφία, σε τι συμπεράσματα μπορεί να καταλήξει ο αναγνώστης αλλά και ο καταναλωτής;

Από την άλλη, capital.gr, newsit.gr, zougla.gr, iefimerida κ.λπ. εξαργύρωσαν την «επιτυχία» τους με ένα μεγάλο κομμάτι από τη διαφημιστική πίτα των τραπεζών. Το capital.gr έλαβε, μάλιστα, κοντά στα 700.000 ευρώ για το 2015, ενώ υψηλή διαφήμιση πήρε και το euro2day.gr. Το bankingnews.gr, που έχει μόνιμα διαφημιζόμενο τον Όμιλο Υγεία, συμφερόντων Βγενόπουλου, πήρε 52.800 ευρώ από τη Eurobank, 20.000 από την Alpha, 96.000 ευρώ από την Πειραιώς και 35.000 ευρώ από την Εθνική, πάνω από 200.000 ευρώ, δηλαδή, στο σύνολο.

Στα αξιοσημείωτα των ευρημάτων από τη δημοσιοποίηση των τραπεζικών στοιχείων είναι όμως και η παρουσία των Μέσων του κατηγορούμενου για συμμετοχή στο κύκλωμα εκβιαστών Παναγιώτη Μαυρίκου. Η Μαυρίκος ΑΕΒΕ πήρε 131.500 ευρώ από την Αττικής, 18.000 ευρώ από την Πειραιώς, 8.000 ευρώ από την Εθνική, 7.500 ευρώ από την Alpha Bank και 6.000 ευρώ από τη Eurobank – σύνολο: 171.000 ευρώ. Άσχημα δεν τα πήγαν και κάποιοι άλλοι ιδιοκτήτες κυρίως ιστοσελίδων με παρασκήνιο, τα ονόματα των οποίων ενεπλάκησαν στην υπόθεση, με αξιοσέβαστα ποσά ως διαφημιστική καταχώριση.

Περίπου 150.000 ευρώ από την Πειραιώς, 10.000 ευρώ από την Alpha, 5.000 ευρώ από τη Eurobank και 3.000 ευρώ από την Εθνική πήραν οι Εκδόσεις Αραμπατζή-Πανσερραϊκή, όταν γενικώς οι τραπεζικές διαφημίσεις προς τις επαρχιακές εφημερίδες κινούνταν από 500 μέχρι 3.000 ευρώ. Στο ίδιο πλαίσιο η Νεοεκδοτική Αχαΐας ΕΠΕ έλαβε από την Εθνική Τράπεζα περίπου 300.000 ευρώ (294.272) και 48.500 ευρώ από την Πειραιώς.

Το παράλογο της Εθνικής

Τα «Επίκαιρα» το 2015 έλαβαν το ποσό των 1.500 ευρώ από την Εθνική Τράπεζα για τις καταχωρίσεις της στο περιοδικό μας. Ο ιστορικός τίτλος και το κύρος των «Επικαίρων», η εβδομαδιαία παρουσία και η παρεμβατικότητά τους στα κοινά της χώρας, οι διακεκριμένοι επαγγελματίες που εργάζονται και συνεργάζονται στο περιοδικό, οι δημοσιογραφικές επιτυχίες και κυρίως το αναγνωστικό κοινό του περιοδικού, το οποίο σε μετρήσεις έχει καταγραφεί ως δυναμικό και υψηλού μορφωτικού και βιοτικού επιπέδου, κοστολογήθηκαν προς 1.500 ευρώ από τους υπεύθυνους του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος. Πέρα από την πικρία και την απογοήτευση που νιώθουμε για την αντιμετώπιση της οποίας έτυχε ένα Μέσο που διαθέτει εκδότη, διεύθυνση, συντακτική ομάδα, συνεργάτες, έδρα, υπολογιστές, γραφεία και τηλέφωνα –μην γελάτε, πολλά από τα ΜΜΕ που πριμοδοτήθηκαν σκανδαλωδώς δεν διαθέτουν πολλά από τα παραπάνω, αν όχι όλα–, έχουμε κάθε δικαίωμα να είμαστε καχύποπτοι και να βλέπουμε πίσω από αυτή την άδικη συμπεριφορά και πολιτικά παιχνίδια. Ευελπιστούμε, ωστόσο, ότι το προσεχές διάστημα μπορεί να γίνουν οι κατάλληλες αλλαγές και να επέλθει καθεστώς ισονομίας στις σχέσεις τραπεζικού συστήματος και Τύπου, καθώς και να έχουν όλοι δικαίωμα στη νομή της πίτας των 43 περίπου εκατ. ευρώ ανάλογα με την κυκλοφορία ή την επισκεψιμότητα που έχουν και όχι βάσει εξυπηρέτησης επιχειρηματικών συμφερόντων ή πολιτικών σκοπιμοτήτων. Ο Μπρεχτ, άλλωστε, το είπε τόσο ωραία για το πώς η πραγματικότητα μπορεί η ίδια και αλλάζει την πραγματικότητα...

 

Τεύχος 340

ΣΧΟΛΙΑ