Συνθηκολόγηση σε μια ΕΕ της παρακμής
  Δευτέρα, 27 Ιούλ 2015      17:27      0

Συνθηκολόγηση σε μια ΕΕ της παρακμής

Του Γιάννη Τζώρτζη

Μια εικόνα Ευρώπης των απαρχών της τρίτης χιλιετηρίδας όπως αυτή που εκπέμπεται τελευταία από τις Βρυξέλλες σίγουρα μέλλει να προβληματίσει σοβαρά και πολλαπλά τους ιστορικούς του μέλλοντος. Όχι ότι το ελληνικό ζήτημα δεν εμφάνιζε κρίσιμες παραμέτρους τέτοιες και θα έπρεπε να αντιμετωπιστεί ανάλογα από την ηγεσία της Ένωσης. Από του σημείου αυτού όμως μέχρι να αναλώνονται επί μήνες με προτάσεις μεταρρυθμίσεων - μέτρων, με «προαπαιτούμενα» αλλά και με την ηθικοπολιτική αναμόρφωση (!) ενός ολόκληρου έθνους, οι ηγέτες των Ευρωπαίων μάλλον το παρατράβηξαν. Κι όλα τούτα, όταν στην ευρωπαϊκή περίμετρο έχουν ξεσπάσει ένοπλες συγκρούσεις και τρομοκρατικές επιθέσεις, μαίνονται εστίες πολέμων και με τους δείκτες των κινεζικών χρηματιστηρίων συνάμα να χτυπούν «κόκκινο» για μια ολόκληρη εβδομάδα.

Παρακολουθώντας τις ατέρμονες ευρωσυνεδριάσεις κορυφής των τελευταίων μηνών και ετών, όπου η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων, διερωτώνται εύλογα αρκετοί αν οι ηγέτες της Ευρώπης έχουν επίγνωση της πραγματικής κατάστασης στην ήπειρό μας και διεθνώς. Οι ίδιοι ηγέτες τόνιζαν συχνά ότι έχει χαθεί «πολύτιμος χρόνος» με αφορμή το ελληνικό πρόβλημα, παραβλέποντας συνάμα την απώλεια χρόνου λόγω της απουσίας του ευρωπαϊκού παράγοντα από τα πεδία εξελίξεων που μεταβάλλουν ερήμην της την ΕΕ και ραγδαίως τα διεθνή δεδομένα – γεωπολιτικά, οικονομικά, στρατηγικά και διεθνοπολιτικά.

 

Το τέλος της γερμανικής ηγεμονίας

Με την ελπίδα ότι έχει πράγματι δρομολογηθεί μια ουσιαστική διαδικασία επανεκκίνησης για την παραλυμένη ελληνική οικονομία, η πολιτική απόφαση προς τούτο επέδρασε κι ως αφορμή επανακαθορισμού ισορροπιών για το ευρωπαϊκό σύστημα δυνάμεων. Με βάση τους βασανιστικούς όρους που έγινε τελικά αποδεκτή η συμφωνία των «19» της Ευρωζώνης, εκτιμάται πλέον πως το ελληνικό ζήτημα συνέβαλε άμεσα στην αμφισβήτηση μιας de facto γερμανικής υπεροχής μέσα στην ΕΕ. Σημαντικό είναι ακόμη ότι η αμφισβήτηση αυτή εκδηλώθηκε για πρώτη φορά και δη μέσα από νέες συμπλεύσεις παραγόντων, διά των οποίων δρομολογείται ένα τέλος της γερμανικής ηγεμονίας στην Ευρώπη. Μολαταύτα δε, το νεοφιλελεύθερο μοντέλο που έχει εδραιωθεί κύρια στην Ευρώπη θα διαιωνίζει μέσω της Συνθήκης του Μάαστριχτ την οικονομική υπεροχή της Γερμανίας, η οποία θα συσσωρεύει κι εφεξής τεράστια πλεονάσματα. Μέσω αυτής της υπεροχής, η Γερμανία απέδειξε ότι δεν έχει αίσθηση των ορίων της δύναμης, κάτι που είχε την οδυνηρή του επιβεβαίωση με τους δύο πολέμους ήδη, οι οποίοι ξεκίνησαν από γερμανικό έδαφος.

 

Ο δήμιος Σόιμπλε

Τέτοιας μορφής αμφισβήτηση του ρόλου της Γερμανίας στην Ευρώπη είχε να σημειωθεί όμως από την εποχή της υπογραφής της συμφωνίας του Μάαστριχτ. Και τούτο προέκυψε κύρια από τον βάναυσο χειρισμό του ελληνικού ζητήματος που μετήλθε η γερμανική ηγεσία. Ιδιαίτερα καταλυτικός υπήρξε όμως ο ιταμός ρόλος του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος εξέθεσε ανεπανόρθωτα τη Γερμανία με τις «φρικαλεότητες» που πρότεινε κατά της Ελλάδας. Αποκορύφωμα όλων τούτων, η πρότασή του για μεταφορά του νέου Ταμείου Εγγυήσεων (πρώην ΤΑΙΠΕΔ) στο Λουξεμβούργο, ώστε να μην έχει εκεί καμία πρόσβαση η ελληνική Δικαιοσύνη. Ο Γερμανός υπουργός λειτούργησε πολιτικά ως δήμιος της Ελλάδας, ξεσηκώνοντας κύμα οργής και μέσα στη Γερμανία, όπου οι Σοσιαλδημοκράτες «άδειασαν» τον δικό τους πρόεδρο, τον αντικαγκελάριο Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, αφού αυτός έφτασε να υπερβάλλει του Σόιμπλε σε απειλές και προσβολές κατά της χώρας μας.

 

Η αναπότρεπτη ελληνική παράδοση

Όταν τα μεσάνυχτα της Κυριακής ένα διεθνές πρακτορείο μετέδιδε τα περί «εικονικού πνιγμού» του Αλέξη Τσίπρα στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωζώνης, ενώ προηγουμένως το Spiegel είχε γράψει για «λίστα φρικαλεοτήτων» κατά των Ελλήνων, αμφότερα ουδόλως υπερέβαλλαν. Οι διαπραγματεύσεις του μεσονυκτίου σκλήρυναν αφόρητα και κάποιοι έδειχναν εμφανώς αποφασισμένοι να κηρύξουν το Grexit. Το θρίλερ κράτησε όλη τη νύχτα, με τις φρικαλεότητες του Σόιμπλε να καταφθάνουν η μια μετά την άλλη. Οι εταιροδανειστές ήθελαν ακόμη να ματώσουν και να ταπεινώσουν την ελληνική κυβέρνηση. Τούτο, μάλιστα, συντελέστηκε ως έναν βαθμό, τελικά επήλθε όμως κάποιο αποτέλεσμα που διέσωσε έστω τα προσχήματα. Και υπήρξε αυτό αρκετό ώστε να αναστραφεί η πορεία και να μην περάσει το σχέδιο του Σόιμπλε για μια σκληρή Ευρωζώνη του πυρήνα και με την Ελλάδα εκτός. Θα ήταν αυτό το πρώτο πείραμα αντοχής εξόδου μέλους για την Ευρωζώνη.

Όλα όσα διαδραματίζονται ήδη σε μια τεταμένη ατμόσφαιρα πίσω από το κομματικό τέμπλο και στη βάση του ΣΥΡΙΖΑ αντανακλούν τις εύλογες αντιδράσεις εκείνων που διαμόρφωσαν τη στάση τους μέσα από τον αντιμνημονιακό λόγο των χρόνων της κρίσης. Θα αποτελούσε μοιραίο λάθος όμως αν οι ίδιοι δεν μπορέσουν να διαχωρίσουν τα προτάγματα της μιας εποχής από την άλλη, όταν «τα βήματα προς τα πίσω» του σήμερα μπορεί να μας φέρουν στην αντεπίθεση μαζί με τις δυνάμεις που μας συμπαραστέκονται ήδη σε όλη την Ευρώπη. Το πολιτικό αύριο μέσα στην ΕΕ προοιωνίζεται σεισμικές αλλαγές συσχετισμών, μέσα από τις οποίες θα εξέλθει η Ευρώπη από τον νεοφιλελεύθερο λαβύρινθο κι από το δέος της κρίσης. Τούτο επιβάλλει αναζήτηση συμμαχιών και κοινών στρατηγικών σε όλο το φάσμα των δυνάμεων της Ευρώπης, οι οποίες αντιστέκονται στην ασυδοσία και στην άκρατη βουλιμία ενός βίαια νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού.

Η Ελλάδα εξήλθε τελικά όρθια από τον λάκκο των λεόντων. Έχοντας, μάλιστα, εγγράψει μια ιστορική νίκη με το ΟΧΙ των αντιστεκόμενων Ελλήνων απέναντι στις προκλήσεις των δημίων της χώρας. Με συσπειρωμένο πεισματικά ένα 61,31% του λαού μας, όταν οι ωμοί εκβιασμοί απέξω έφτασαν να κρατούν ακόμη και κλειστές τις τράπεζες. Στην ιστορία συμβαίνει συχνά όμως μια ήττα να μετατρέπεται σε νίκη. Το κρίσιμο ζητούμενο πάντα, όπως και τώρα, είναι, πώς οι ίδιοι εμείς θα αναλύσουμε και θα διαχειριστούμε σε μάκρος αίτια, παρεπόμενα και πραγματικά δεδομένα μιας τέτοιας ήττας. Που είναι συνάμα ήττα της Ευρώπης των λαών και των αξιών της.

 

Δημοσιεύτηκε στα "Επίκαιρα", στο τεύχος 298, 17/7/2015.

ΣΧΟΛΙΑ