Η πολιτική ανεπάρκεια αλλιώς
  Δευτέρα, 27 Ιούλ 2015      17:56      0

Η πολιτική ανεπάρκεια αλλιώς

Κακομαθημένοι πολίτες από κατώτερες των περιστάσεων ηγεσίες

 

Του Γιώργου Στείρη, Επίκουρου καθηγητή Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών

Τα δραματικά γεγονότα των τελευταίων εβδομάδων ανέδειξαν όχι τόσο την ανεπάρκεια των πολιτικών μας ηγεσιών, όπως λέγεται, αλλά πρωτίστως την ανεπάρκεια του ελλαδικού πολιτικού σώματος, ημών των ψηφοφόρων.

Στη μεγάλη μας πλειονότητα οι Έλληνες αρνούμαστε να γίνουμε πολίτες και ασχολούμαστε με τα κοινά επιφανειακά και περιστασιακά. Θεωρούμε τον δημόσιο χώρο πεδίο πραγμάτωσης ατομικών συμφερόντων, ενώ η δημοκρατία προϋποθέτει δήμο, συλλογική συνείδηση. Έχει κυριαρχήσει η αντίληψη ότι μπορούμε να κάνουμε ό,τι θέλουμε. Ότι αρκεί η βούλησή μας και ο κόσμος θα αλλάξει, θα προσαρμοστεί στις επιθυμίες μας, όποιες κι αν είναι αυτές. Κατά συνέπεια δεν μπορούμε να αντέξουμε τη λογική που μας ξεβολεύει, αποκαλύπτει τη γύμνια μας και το μέγεθος της ανοησίας μας.

Η αλήθεια είναι γύρω μας, στην εμπειρική πραγματικότητα, όχι στα ιδεαλιστικά σχήματα και τον ανορθολογισμό. Είτε μας αρέσει είτε όχι, αληθές είναι μόνο ό,τι πρακτικά ωφελεί στη ζωή. Η πράξη έχει προτεραιότητα έναντι της θεωρίας, καθώς και η εμπειρία έναντι των φαντασιακών αρχών. Δεν μπορεί να στηριχθεί πρακτική πολιτική αποκλειστικά σε ιδεαλιστικά και ηθικά «φορτία» (αξιοπρέπεια, τιμή, ενότητα κ.λπ.). Ο καθένας στην ιδιωτική του ζωή έχει δικαίωμα να εσωτερικεύει την πραγματικότητα όπως θέλει. Ως πολίτης όμως δεν δικαιούται να μεταφέρει τις προσωπικές του ιδεοληψίες και βουλήσεις σε δημόσιο επίπεδο. Με τέτοιες αγκυλώσεις και ελλείμματα φτιάξαμε το τέρας που αντιμετωπίζουμε εντός των τειχών της χώρας.

 

Ειλικρινής διάλογος

Στην κατάσταση που έχουμε περιέλθει μόνη διέξοδος είναι ο διάλογος για την εύρεση πρακτικών πολιτικών λύσεων και η δημιουργία ευρύτερων συναινέσεων ώστε αυτές να εφαρμοστούν. Ας παραδεχτούμε την ύστατη ώρα ότι μπορούμε να κάνουμε μόνο όσα η πραγματικότητα μας επιτρέπει και όσα αντέχουν οι δυνάμεις μας. Για την εύρεση και την εφαρμογή πρακτικών πολιτικών λύσεων επιβάλλεται ο ανόθευτος διάλογος. Ο δημόσιος διάλογος δεν είναι εκτόνωση των «εσώψυχων» του καθενός, αλλά έκφραση πεπαιδευμένης γνώμης και κρίσης. Δικαίωμα δημόσιας έκφρασης έχουμε όλοι μας, αλλά προηγουμένως επιβάλλεται να έχουμε κατακτήσει έγκυρη γνώση και να έχουμε σκεφτεί λογικά. Ο διάλογος είναι διατύπωση θέσεων και υπέρβασή τους μέσω μιας σύνθεσης, μιας νέας πρότασης που εκφράζει καλύτερα τους διαλεγομένους και συνιστά εξέλιξη. Δεν είναι τέχνη πειθούς, είναι εργαλείο συναίνεσης και προόδου των κοινωνιών. Αφήνουμε το παλαιό και συνδιαμορφώνουμε λογικά το νέο. Όποιος δεν μπορεί να διαλεχθεί ας σωπάσει, ας αποτραβηχτεί. Είναι σοφότερο και επωφελέστερο.

Αιτία της κατάστασής μας είναι η ρήξη με τον ρεαλισμό και τον πραγματισμό. Δεν θα καταφέρουμε τίποτα όσο εκλέγονται βουλευτές που βλέπουν οράματα και αδυνατούν να κάνουν έναν στοιχειωδώς λογικό συλλογισμό. Δεν θα καταφέρουμε τίποτα με το σημερινό επίπεδο ενημέρωσης. Δεν θα καταφέρουμε τίποτα με τις θερμοκέφαλες αντιδράσεις. Δεν θα καταφέρουμε τίποτα με τον νεοαπομονωτισμό και την πατριδοκαπηλία.

Όλες τελικά οι ελληνικές κυβερνήσεις, από το 2010 ήδη, ανέλαβαν τεράστιες ευθύνες και επωμίστηκαν το κόστος της τραγωδίας. Ήρθε πια η ώρα που οι άνθρωποι αυτής της χώρας πρέπει να αποδείξουμε πόση αλήθεια μπορούμε να σηκώσουμε στις πλάτες μας, δίχως να κρυβόμαστε στο συναίσθημα και τους μύθους, τις εύκολες λύσεις. Αν δεν αντέξουμε το φορτίο, θα θρηνήσουμε το πολίτευμά μας, τις ελευθερίες μας και, τελικά, τον τόπο μας.

 

Δημοσιεύθηκε στα "Επίκαιρα", στο τεύχος 298, 17/7/2015.

ΣΧΟΛΙΑ